Spreek je dialect

[GerritHondelink]

7 september
DROK
Wiej holt en wiej jaagt en wiej hebt het zo drok,
te kort an zeuven dage, gen tied veur ons geluk,
Vandage kan ik nog neet kom'n en morgen is ter gin tied,
ik zal oe nog wal is bel'n, ik mot now weg tut mien spiet.
En dan in het drokste van het leaven, zeg God opeens: "Het is genog".
Dan heur ie, hij is dood e bleev,n zo jong nog, den stierf toch te vrog.
Leu, nemt toch de tied um te praot'n, umdat het now nog kan.
Hoolt de tied in de gaat'n, dat geldt veur vrouw en veur man.
B. Teela-Klein Lebbink.

Hoo meer a’j een’n magt, hoo meender a’j der met hen möt’t doan.

Teagn vorst in de bedstae kö’j nich stokkern.
Als een echtpaar het niet meer met elkaar kan vinden, helpt niets meer.

[GerritHondelink]

8 september
Chrisse — Meuje
Opniej zut Chrisse-meuje weer
D'n harfs duur 'n Drosler vlegen
En schient de zunne morgen weer,
Dan is dat eur ne zegen.
Want och, wat betters is t'r nog
As stilte um de pöste.
De waald is drok, jao drok genog,
Laot mien hier toch met röste!
Dan trök 'n damp duur ’n Hölterhook
En zit ze door allene
Te mummeln oet ’t karkenbook
En heurt ze rech gin ene.
Ze zit maor, en wiel de tied
Eur weinig kan bekoorn,
Dech ze mangs en kik heel wied
Duur honderdvief lange joorn.
Oet de Hölter G. Odink.

Alle boer’n heet’t Jan, behalve’n dee at Hennik heet’t.

Wi'j t gat ietskes biedreain. zou je iets opzij willen gaan

[Arie]

8 september
Chrisse — Meuje
Opniej zut Chrisse-meuje weer
D'n harfs duur 'n Drosler vlegen
En schient de zunne morgen weer,
Dan is dat eur ne zegen.
Want och, wat betters is t'r nog
As stilte um de pöste.
De waald is drok, jao drok genog,
Laot mien hier toch met röste!
Dan trök 'n damp duur ’n Hölterhook
En zit ze door allene
Te mummeln oet ’t karkenbook
En heurt ze rech gin ene.
Ze zit maor, en wiel de tied
Eur weinig kan bekoorn,
Dech ze mangs en kik heel wied
Duur honderdvief lange joorn.
Oet de Hölter G. Odink.

Alle boer’n heet’t Jan, behalve’n dee at Hennik heet’t.

Wi'j t gat ietskes biedreain. zou je iets opzij willen gaan

Chrisse Meuje uit Holterbeek was ook de oudste inwoonster van Nederland in 1953 en werd toen 104 jaar

Chrisse Meuje uit Holterbeek 104 jaar foto Nieuw Utrechtsch Dagblad 25-9-1953.jpg (43.15 KiB) 1262 keer bekeken

[GerritHondelink]

9 september
De tied'n zeent better, da's wis, da's wis,
en armmood? wi-j weet joa bekaant nig wat 't is!
Gin weenkelkes meer met 'ne teunbaank van hoalt,
gin peunttoet'ns meer met lös mel en lös zoalt,
gin goeje segaar'n van 'n kwartje de zes,
nee ... twee kwartjes 't stuk, want wi-j hebt 't toch bès?

De tied'n zeent better, da's wis, da's wis,
dat köj good ve'nemm'n, want weej wat of 't is?:
in de weenkels doar sloaj as 'n pòspeerd op hol
met 'n keurke van iezer en dat smiet i-j vol,
ze vroagt ow doar nooit meer: woo geet' met dien vaar,
of: loop meer noar achter'n, de koffie is gaar.

De tied'n zeent better, da's wis, da's wis,
wat hew a völ oetvòòn, d'r geet ons niks mis.
Wi-j goat met vekaansie noar Oostenriek hen,
al hew nog niks zeen van 't Hoksbèèrger Ven,
'n boek hew good vol met nat en met dreug,
meer mangs dèènk ik wa: hew't heufd nig luk leug?

Dat is zo’n lui veark’n, hee is leawer lui dan meu.


Met familie mo’j wandln, maor nich handeln.
Zaken doen met familie leidt vaak tot problemen.

[GerritHondelink]

10 september
Twentse land weg
Het beton, asfalt en stenen rukken op
waar eens de rogge groeide
we knollen gingen jatten
wegholden voor een boze boer
daar staan ze, de gebouwen
van golfplaat en beton
troosteloos te wezen
in het Twentse land
Geen rustieke wegen
van karrensporen in het zand
omgeven door dichte hagen
van jonge eiken, berken
en bloeiende brem
nee, veel asfalt,
zwart als de nacht
versierd met witte strepen
Oh Hengelo, Borne en Ensche

Better weinig onthoaln as völ vergetten.

In 'n braand, oet 'n braand.
Voordeel behalen uit een calamiteit (b.v. door de verzekering te "tillen")

[GerritHondelink]

11 september
Mien dörpken
'k Zag mien oole dörpken met 'n toor'n zo vertrouwd.
'k Heb e dwöl'n langs de kêêmpe en deur 'n oole stege sjouwt.
'k Zag op ees, 't was as vrogger den es zo mooi en wied
Waorak vleegers op heb e laot'n in miene jongenstied.
'k Zag kunnige gezicht'n weer in gedacht'n daor
Dee as 'k al was verget'n al lange a mennig jaor.
'k Zag weer de mölle dreêj'n net asse vrogger dee
Den ool'n eek'n stob'n stön op dezölfde stee.
Dezölfde dikke keie lag nog daor bie den plas
'k Zag ok ne kale vlakte wat vrogger weuste was.
Nen weg daor, den as vrogger vol gate en koel'n zat
Dat is now straote wod'n ne weg, as ne aol zo glad.
Op ees; mien maö, waor zint ze? Of zint ze oet de tied?
't Kan ok, misschien wal zint ze oet e vleug'n wied en zied.
En toen wod'n ik mismeudig op mien geboortestee
'k Zin oold, en dus allichte da'k mien dörpken nooit weer zee.
Gaitjan Almelo, 13 sept. 1965.

Ie könt ‘n koekoeksklok gin bim-bam leer’n zegg’n.


A ‘j wilt fitn, kö’j in nen kloar heamp wa nen loes veenden.
Als je wilt vitten kun je in een schoon hemd nog wel een luis vinden. Voortdurend kritiek hebben op iemand over onbelangrijke zaken.
De oorspronkelijke betekenis van vitten is: passen, voegen, goed zitten (van kleding). In de zeventiende eeuw betekende nauw vitten: het nauw nemen, nauw kijken, heel precies zijn. Daaruit vloeit gemakkelijk de betekenis voort die wij thans aan het werkwoord geven. Die is immers: nauwlettend toezien op kleinigheden, dus: gezochte kritiek uitoefenen, op kleinzielige wijze, alleen uit zucht om te kritiseren, aanmerkingen maken; zich bezighouden met haarkloverijen en muggenzifterijen; betuttelen.

[GerritHondelink]

12 sept
Wat een student uut Amsterdam
in ’n trein noar Twente oaverkwam
onderweg noar Enschede
met as reisdoel de UT:
In de coupé woarin hij zat
zaten drie deernties, heel tralat
ziej waarn bepaald niet stille,
onmeunig völle wille
’t Gesprek ging oaver ’n spiekerboks
det haddn ze e’zeen op zender Fox
in hele gave kleuren
gebleekt en ok met scheuren
Dat lijkt mij toch vrij uniek
dach de student Geluudstechniek
een speakerbox in kleuren
gebleekt en ook met scheuren
Tot hear grote alderatie
vreug hij de deerns um informatie
zo kan ’t in ’t laand van Brommers Kieken
qua taal ineens op Babel lieken

Diny Groothalle

Vlög ne zwaluw de heugte in, dan hef de loch mooi weer in 't zin.


Ai’j ne eend zeuven joar looples geft, waggelt ze nog.
Je kunt je afkomst niet verloochenen.
Al draagt een aap een gouden ring, 't is en blijft een lelijk ding.

[GerritHondelink]

13 sept
Tweantse emigraantn
‘n Gevveltekn an de waand,
‘n skilderiej van Tweantelaand,
zon skilderiej met golvnd koorn,
ne knots van nen mirreweenterhoorn
en in n tuun nen Tweantsn put:
zoo woon ik in Connecticut.
Nen tegel met ne Tweantse spreuk,
den vun de vrouw toch aait zoo leuk.
Ne kips dee van nen boer hef wes
en op de kast ne beugelfles
dee an n kroegjen deankn döt:
zoo leaf ik in Connecticut.
Ne knipmusse met glas derveur,
nen kloomp teagn de boetndeur,
n bord met Hier kö'w Tweants verstoan.
Meer t gef gineenn Amerikoan
den van dat alns wat hebn mut...
t Is eenzaam in Connecticut.
Willem Wilmink.

Een politieagent houdt een Belg aan die te diep in het glaasje heeft gekeken.
'Blaast u maar eens in dit zakje', sommeert de diender.
Waarop de Belg zegt: 'Zijn uw frieten dan zo heet?'

At de pieren heupkes maakt, `t dreuge weer vervolgens staakt!

Ie hebt ’t noe net zo mooi an ’t kötteln an. Je hebt het nu net zo mooi aan het draaien.

[enschedeinansichten]

13 sept
Tweantse emigraantn
‘n Gevveltekn an de waand,
‘n skilderiej van Tweantelaand,

Dat herken ik van mijn familie in Canada.
Die hadden al die dingen.

[GerritHondelink]

14 september
Oongeröst
Wel löp doar langs'n pad hen? dèn koomp hier nig van-dan,
wat raar, hee geet 't hoes in bie Wil’m van töaters-Jan.
Dat za'k Wil'm toch is vroag'n, wèl of dat now is wes,
mie duch', 't was 'nen vrömd'n, of was 't Gait-Jan van 'n Es?
Gait-Jan, ach joa, dow weest wa,den nog op 't markt hef stoan
met greunte en dèn later noar Canada is goan.
Wel koomp doar now noar boet’n bie Wil'm van Töaters-Jan?
'nen aander'n dan d'r in-gung, 'k begriep d'r niks meer van !
Wat zol doar toch to doon wèèn? 't Slöt mi-j op de böst,
boh nee, 'k bin nig ni'jsgierig alleen meer oongeröst!

Jans koomp op ’t gemeentehoes de geboorte angew’n van nen jongn zön.
Zeg ’n ambtenaar luk bits, Naam?....Hendrik Muller…. Beroep?..........
Hee mot vuureerst nog met zoeg’n de kost verdeen’n.


De kat geet oe nich mear met de mage lopen.
De kat gaat er niet meer met jouw maag vandoor.
Hij heeft stevig gegeten Beslist geen honger meer hebben.

[GerritHondelink]

15 september
GELUK
Zo lang ’t geluk oe deent,
he’j mennign vreend;
Mer geet ’t geluk an’t dreain,
vleegt ze vot as kreain.

Wat was 't vrogger toch eigenluks simpel mar volgens mie wa 5x zovöl plezeer.


Berouw hemn koomp wa vaak veur,
nich weerdoon vol meender.


Hee is zoa dom as de koo zien gat of Hee is zoa dom as nen ossen.
Hij is zo dom als het achtereind van een varken.

[enschedeinansichten]

Wat was 't vrogger toch eigenluks simpel mar volgens mie wa 5x zovöl plezeer.

Alles.

[GerritHondelink]

16 september
Ode an de siepel.
Nen siepel is ne knol, den greujt half boaw’n de groond.
Hee is heel good te ett'n en doar bie ok nog gezoond.
Iej könt der ok good van bloas'n, met ‘n hoog'n of leag’n klaank,
mear dan köj der nich bie doer'n, want iej ve'goat hoast van 'n staank.

Een man loopt op een verlaten strand en besluit om een duik te nemen. Hij trekt zijn kleren uit en duikt spiernaakt de zee in.
Als hij er na verloop van tijd uit wil komen, ziet hij een vrouw bij zijn kleren staan. Hij zoekt iets om zijn jongeheer te bedekken
en ziet een oud steelpannetje op het strand liggen. Hij pakt het en als een moderne Adam stapt hij op de dame af.
Zegt hij tegen de vrouw: "Zegt u maar niets, ik weet precies wat u denkt.
" Zegt de vrouw: "Oh, maar ik weet ook precies wat u denkt." "Oh ja?", vraagt de man.
"Ja," zegt de vrouw, "u denkt dat er een bodem in dat steelpannetje zit."

Wiej zeent ook te dom um rechtoet te kiekn .

Hee leug dat kö’j met de kloomp anveuln.
Hij liegt dat kun je op je klompen aan voelen dat kun je zonder moeite begrijpen;
dat ligt voor de hand.
De zegswijze is gebaseerd op het feit dat je door de harde houten zool van een klomp niet veel voelt van de ondergrond waar je op loopt. Alleen heel duidelijke oneffenheden kun je voelen.

[GerritHondelink]

17 september
DE OALE SCHUUR
Het is hearfst, het joar löp wier op t eand
Dat de daagn doonkeder wordt, is woar a’j t an keant
Zo koomp ter veur allns een tied van goan
Van wat ter op disse wereld is ontstoan
Ook veur ne oale schuur, an de oawerkaant van t Schip
Den doar meer as vieftig joar hef e stoan as ne klip.
De leste joarn raakn de schuur al meer in verval en snel
Kreengn reagn en weend al ho wieder vrie’j spel
D'r kleunkn zelfs stemn um ‘t tiej te keern
Mer natuurelementen zint meujlik te weern
Want plots stun den bouwval in veur en vlam
De braandweer ging nog blussen met vol tamtam
Wat oeteindlik oawerbleef was puun en as
De foto gif te zeen hoe t vrooger was.
M.C.J. Oude Wesselink.

Better dee nig wil as dee nig mag.

Näölen is een ander woord voor zeuren.
Näölen beschouwen we dan wel als een typisch woord uit Twente en de Achterhoek , maar ook in andere Nedersaksische streken is het bekend, evenals in Brabant en Limburg.
In Groningen betekent Näölen zacht praten en als in Drenthe koeien op stal zacht staan te loeien, dan wordt dat in die provincie Näölen genoemd.


Wanink
Nöälen zeuren, zaniken, dwingen. Nöälerie = zeurderij.
Ik kan dee Nöälerie neet langer an de kop hebben.

Dijkhuis
Näölen zaniken, zeuren.
A’j nog wier met näöln begint….Als je nog eens met dat zaniken begint.
Ze dach dat ze d’r no of was van dee näölerie. Ze dacht dat ze nu van dat gezanik af was.

[GerritHondelink]

18 september
STILLEN UMGANK
In den stillen aovend
stille gaon
langs spraekende getugen.
Tot zwiegen ebracht,
hebt zee
het leste waord.
In den stillen aovend
stille gaon,
stille staon,
luusternd naor
eur stomme spraeken.
Henk Lettink.

Wel aait met beade been op de grond steet, komt nooit nen trad wieder.


Lustern met t gat.
Slecht luisteren. Niet goed opgenomen wat er precies gezegd werd.
Vaak bedoelen we met luisteren... gehoorzamen. Want als we zeggen 'luisteren', dan bedoelen we vaak 'gehoorzamen'

[GerritHondelink]

19 september
LAEVEN
Elken morgen gao ik de grenze ovver
veur 'n korte reize van ènen dag.
En elken aovend bun ik bli-j
dat ik weer terugge-kommen mag.
Johanna van Hameland.

Veurlichting
As jonge jongs an 't opgreuj'n bint en ze hebt de oor'n good los, dan komt ze mangs met vrömde vroag'n bie de va en dan köj dat hoast nig good oetlegg'n.
Mien zön zeg lest: Pa oonze buurman zeg teeg'n mie, oonze Karel hef oonder 'n droad deur vrett'n. Wat betekent dat pa?
Ik zeg: Jong dan he'w gauw brulfte.
Aandere vroag: Wat is dat pa, vrömd goan?
Ik zeg: Jong, vrömd goan dat is a’j met 't goeie been oet 't verkeerde ber stapt.

Gelukkign zint riek: riekn nich aajt gelukkig.

Van de kaart wean.
Van de kaart zijn.
Iemand die overstuur is, wordt vergeleken met een schip dat van zijn koers geraakt is.
Het is zo ver afgedwaald, dat het helemaal van de kaart verdwenen is.
Dezelfde beeldspraak wordt ook in van streek zijn en buiten westen zijn gebruikt.

[GerritHondelink]

20 september
As de dage begint te körtn
en t eeknloof verschöt van kluur,
As de boern de tuffelgreep kriejt
dan steet de hearfst vlak vuur de duur!
As de beeste stoat te böln
an t hek en wocht op t bietnblad,
A'w de Boornse Kearmse had hebt
he'w ook de beste tied wier had.
Dan koemp t opstaln a zo gaaw wier,
Vuur langn tied, zeijt meer: n half joar!
Het steet eer an de beeste, kalver
n waarmn stal en het rowwe voor!
De eerste tied, non ja, dat geet nog,
de knoln kömn nog n luk an!
Mear.. as van t joar dat voor ees op is,
dan weet ik der nig meer van!
Gerhard ten Voorde.

As mie dochter koomt stofofnemn stofzuugn mie 't ber verschoonen en mear van dat weark dan zeg ze altied pa bie oe rökt altied naor lekker etten.
Nao'j dat mai'j wa weet'n dat hek leewer dat 't naor lekker etten steenkt as naor 't huuske ;
of nen muf kabufken.

Wat oald is, röst geern,
Wat joonk is spölt geern.


Hee is an 't krukn. Het gaat niet goed met zijn gezondheid.

[GerritHondelink]

21 september
Hee har a weer geliek
Ik heur het de va nog zegn: jong stoat nig aait met oe nös veuran.
As de leu oe neudig hebt dan weet ze oe wal te veendn.
Doot good oew best da'j temet de haan en 'n kop könt gebroekn.
Mer deankt hieran... het is nig neudig belangriek te wean...
nee het is belangriek neudig te wean.. !

Wat leu zint pas gek op t’weark as t’doan is.


Ja, en dan zint d'r ook nog de langzame, stöareg achteran kommende klötterboksen, de zwetsende labkoonten, de brommerege pargköppe, opschepperege windbuulen, zeurderege zepensaartjes, schearp van tong weande hapscheren.
Klötterboks= iemand die langzaam opschiet.
Klötterboksen= peuters
zwetsende labkoonten = vrouwen die veel kletsen
Labkoonte= kletswijf
de brommerege pargköppe = mannen die veel knorren , bromberen zijn.

[Arie]

Ik mis de laatste tijd de berichten van Gerrit Hondelink.

[Veteraan]

Ja, ik hoop ook dat hij gauw weer "de oude" zal zijn.