Spreek je dialect

[GerritHondelink]

25 maart
Op en rond 25 maart, vaak geassocieerd met Maria Boodschap (oorspronkelijk 25 maart), zijn er verschillende weerspreuken die vaak duiden op het grillige karakter van de lente en de hoop op een vruchtbaar jaar.
Op de vijfentwintigste van deze maand is het feest van Maria Boodschap. Zij zou de moeder worden van Christus. Precies negen maanden later vieren we op het feest van Kerstmis de geboorte van Jezus Christus
Hier zijn de bekendste weerspreuken voor deze periode:
Met Maria Boodschap komt de zwalen weer terug bie de boerderie.
"Sterrennacht voor Boodschap klaar, brengt een heel goed boerenjaar."
"Maartse buien, die beduien, dat de zomer aan komt kruien."
"Maartse wind en aprilse regen, beloven voor mei de grootste zegen."
"Als maart geeft april weer, geeft april maarts weer." (Slaat op de wisselvalligheid rond deze tijd).
Al breg Maria Boodschap lente in`t land,
de kollegheid krig nog völle de oaverhand.

Heb ie op ’n koaln hook stoan?.
Heb jij op een koude hoek gestaan?.
Dit werd gezegd wanneer iemand verkouden was.
De nevengedachte is, dat hij de kou heeft opgelopen toen hij op een meisje stond te wachten.


Better doar proat'n as doar doon = Liever gek praten dan gek zijn.

[GerritHondelink]

26 maart Ludger van Münster.
Voor 26 maart zijn er geen specifieke, algemeen bekende heiligenweerspreuken, maar de dag valt midden in de periode van de "Maartse buien" en het wisselvallige weer.

Veur de olde luu hef `t ende van maert,
altied `n extraatje in de staert.

Maert reurt zien staert en april döt wat he`j wil.


Dee te lang noadech, zoch nich aait t’beste oet.

Domme vrouwleu zint mangs leeper as doare kearls.

[enschedeinansichten]

sprokke 16.jpg (13.87 KiB) 216 keer bekeken

[GerritHondelink]

27 maart
Een bekende weerspreuk voor rond 27 maart (St. Rupertus) is:
Is het op St. Rupertus helder en rein, zo zal ook de zomer zijn.
Is op sint rupert de hemel rein, dan zal hij ook in juli zijn.
Dit betekent dat helder weer op deze dag een mooie, zonnige zomer kan voorspellen.

Andere algemene maartspreuken die rond deze periode gelden:
"Maartse buien die beduien, dat de zomer aan komt kruien." (brengt goed weer).
"Wie zich zelf bemint, wacht zich voor de maartse wind."

Nen goon boer
nen goon boer
döt aait klaagn
oet ziene weur
kö'j begriepen
hee leaft mooi vedan
van de skaa
Ben Frey

Doar doon. stommiteit domme handeling.

[GerritHondelink]

Voor 28 maart zijn er geen specifieke, algemeen bekende heiligenweerspreuken die direct aan deze datum zijn gekoppeld in de resultaten.
Maart heeft venijn (kruk, knepen, kuren) in zijn staart.
Sneeuw en hagel en regen en wind,
daarvan is maart een vrind.
Leu dee zegt dat de daag’n zo lang bint, kankert vaak dat ’t leaven zo kot is.

Weend en weer wil zien gaank hebn. Natuurlijke behoeftes hou je niet tegen beter in de wijde wereld dan in een nauw gat.

N daor spul. Een onzinnig gedoe


.

[Arie]

Oold wiln wördn is better, dan met alle geweald joonk te wiln blievn.

[enschedeinansichten]

sprokke.jpg (32.54 KiB) 153 keer bekeken

[GerritHondelink]

Voor 29 maart zijn er geen specifieke, algemeen bekende heiligenweerspreuken die direct aan deze datum zijn gekoppeld. Omdat 29 maart in de staart van de maand valt, zijn de algemene spreuken over maart en het wisselvallige voorjaar van toepassing:
Maart roert zijn staart,- Dit is de bekendste uitspraak, wat betekent dat het weer aan het einde van de maand nog zeer wisselvallig kan zijn, met kans op kou, hagel of sneeuw.
Als maart geeft april weer, geeft april maarts weer.

Nen doarn veendt aaijt wal nen döl den teegn ‘m opkik

[enschedeinansichten]

Goa zit'n en nem de tied, veurdat de tied oe hef nöm'n - Ga zitten en neem de tijd, voordat de tijd jou heeft genomen.

D'r goat d'r meer dood an'n draank as van'n dös - Er sterven meer mensen aan de drank dan van de dorst.

A'j 't earste knoopsgat mist, krie'j 't buis nich too - Als je het eerste knoopsgat mist, krijg je de blouse niet meer dicht. Als je in het begin een fout maakt, komt het niet meer goed.

[GerritHondelink]

30 maart.
Voor 30 maart zijn er geen specifieke, algemeen bekende weerspreuken die enkel aan die datum zijn gekoppeld. Omdat het eind maart is, vallen de spreuken meestal onder de algemene "maartse" of "staart van maart" spreuken.
Een vlo in meert is een daalder weerd
Die zichzelf wel bemint wachte zich voor maartse zon en aprilse wind.
Meert dreug en april nat, gef völ koren in 't vat.


Soms mo’j veraandern om oezölf te blieven.
Soms moet je veranderen om jezelf te blijven. Verandering doet leven.

Wiesheed geet vaak boavn kracht

[enschedeinansichten]

Waarschijnlijk heeft Gerrit al wat van deze spreuken geplaatst maar herhalen is onthouden.

De domste boer'n hebt de dikste tuffel - De domste boeren hebben de dikste aardappelen. Met geluk komt men vaak verder dan met verstand.

Proat nich ower oezelf da doot wie wa ai vot bint - Je hoeft niet over jezelf te praten, dat doen wij wel als je weg bent.

Goa zit'n en geniet van dit bänkske, mer verget nich um op te stoan - Ga zitten en geniet van deze plek, maar vergeet niet om je weg te vervolgen.

[GerritHondelink]

31 maart.
Heilige Dinsdag
Na de handelaars, pakte Jezus de godsdienstleraars en farizeeërs aan.

Vaak wordt 31 maart ook in de context van de overgang naar april gezien, waarbij wordt gezegd: Maart droog, april nat, geeft veel koren in het vat.


Heurt non de hoonder kraosken,
Dat gif eier met de Paosken!

Wie mot het leavn meer nem’n zo ’t is.
Soms he’j plezèèr en dan is ’t weer mis.


De wiesheed koomp met de jaorn. Verstand en inzicht moeten groeien

[enschedeinansichten]

Veur nen haaz'n en nen schildpad is 't tegeliek Kerstmis - Voor een haas en een schildpad is het tegelijk kerstmis.

Lekker fris zea'n keerl en stak 'n hoalten poot in 't water - Het is hier lekker fris zei de man en stak z'n houten poot in het water.

t Koomp wa zea 'n boer en zat dree daag'n op 'n pot - Het komt wel zei de boer en zat drie dagen op het toilet.

An hard loop'n he'j nich völ, ie mot op tied van hoes goan - Aan hardlopen heb je niks, je moet gewoon op tijd van huis weggaan.

[GerritHondelink]

1 april.
Heilige Woensdag
Judas ging naar de leidende priesters en de tempelwachters om met hen te overleggen hoe hij hen kon helpen Jezus gevangen te nemen.

Schorselwoensdag is de woensdag voor Pasen.
De dag wordt zo genoemd omdat het klokgelui wordt opgeschort tot en met Stille Zaterdag.
Schortelwoensdag wordt in andere landen (vertaald) ook wel, Grote Woensdag of Verraadsdag genoemd.

Een veel gehoorde en aloude weerspreuk luidt: april doet wat hij wil. En daar is geen woord aan gelogen. Het weer in april kan van jaar tot jaar sterk variëren en ook in één aprilmaand kunnen alle seizoenen voorbijkomen. Dus wees voorbereid op verrassingen!

APRIL : lentemaand; grasmaand, paasmaand of eiermaand.
Bij de Romeinen heette deze maand aprilis.
Misschien heeft die naam iets te maken met het Latijnse werkwoord aperire, dat "openen" betekent. Het zou kunnen wijzen op de bloe¬men die zich in de lente openen. Een andere theorie stelt dat de naam is afgeleid van een woord dat 'tweede' betekent, of van Aperta, een bijnaam van Apollo.
In de oud-Romeinse kalender was maart aanvankelijk de eerste maand van het jaar, en april dus de tweede.


Nich alleen nen döl löt zich de gek anstekken. Op 1 april verloor Alva z’n bril.


Ginne keender
keender?
nee, ginne keender
ginne keender
keenderloos
alns oetperbeerd
sokker streuit
in de veansterbaank
mer ginne keender
geels ginne
wa miegempn.

Ben Frey.

Oet wiesheed. In volle ernst.

[Arie]

Twentse spreuk april