Welkom op het forum van Enschedeinansichten.

Spreek je dialect

Omdat de wereld niet alleen om Enschede draait.
Bericht
Auteur
Gebruikersavatar
GerritHondelink
Member
Member
Berichten: 3070
Lid geworden op: do feb 13, 2014 11:00 pm

Re: Spreek je dialect

#3981 Bericht door GerritHondelink » wo mar 17, 2021 7:53 am

Dik in ’t roed zitten. Veel geld hebben rijk zijn.


'N ONGELUKKIG VUURVAL IN N ACHTERHOOK (1)
In de vieftiger joarn kondn de gewone leu mer zoo ginn auto koopn, zölfs ginn tweedehaandsen.
‘t Laand was doo net oet n oorlog komn en nog in voln opbouw. Allenig de hele riekn, zoo as fabrikaantn, zag iej in ne waa veurn. t Was wisse gewaagd as nen gewoonn man met zon ding op de stroat kwam. Zon een hart hoog in n kop, te völ droosjes en was nen lefbukn. Meer stöarig an wör der toch zoo weg en wier ne motorfietse of n tweedehaands köarken an t loopn bracht. Nen neaf vannen kameroad van mien oom of misskeen nen kameroad vannen neaf van mienn oom, daar wi'k of wean, har der een op n kop weetn te tikn, zon ding as wat ze in de Pruus nen Kabine-roller neumt. t Duutse vleegtuugfebriek Messerschmidt har in n oorlog gevechtsjagers bouwd, meer doo dat noa n krieg nich meer kon, gungn zee oawer opt maakn en verkoopn van dee dreereadige weagnskes. Ze meusn doar toch wa wat doon um int leawn te bliewn.
t Koetsweark hart medèl van n vleegmesienke zoonder vlöggel. An de vuurkaante hart vehikel twee kleane raa en achteran een rad dat duur n motörreke wör andrewn. Twee persoonn kondn der in zitn, neen achter n aander. Um der in te komn deuj t duurzichtige pleksie-glaazn dak lös en stapn ie der in as in nen badkuup, woarnoa ie de stulpe-kappe boawn oenn kop toa kondn trekn.


17 maart Geertruida van Nijvel.
Het wordt vandaag geleidelijk zonniger en de kans op neerslag neemt af in Enschede. Vanmiddag stijgt de temperatuur tot 8 °C.
Op Sinte Geertruid, komt de warmte de grond uit. Vriest het op Sint Geertruid, de winter is in 40 dagen niet uit.

Gertrud, den mooie broed,
blös de (weenter)keers oet.

dan eindigt de winter. kan de kleermaker weer zonder behulp van een kaars zien wat hij doet.


Gebruikersavatar
GerritHondelink
Member
Member
Berichten: 3070
Lid geworden op: do feb 13, 2014 11:00 pm

Re: Spreek je dialect

#3982 Bericht door GerritHondelink » do mar 18, 2021 7:38 am

Luk roed in ‘n goardn hebn. Een hoge hypotheek hebben; een hoge schuld hebben.


'N ONGELUKKIG VUURVAL IN N ACHTERHOOK (2)
n Paar wek vuur n ankoop van t autoke har den neaf Hemman t riebewies haald en hee har zik daagns veerdig maakt um t köarke te könn stuurn. Noa korte tied doo hee nen snipperdag har opnomn wol Hemman ees ne keer met ziene vrouw Hannoa der op oet um te kiekn hoo de leu in Annem noa n oorlog t spil wier harn opbouwd. Doo zee, greuts as nen aap, instapn en woln votriedn, stundn wa n paar stadsnoabers wattewegns achter de loergedienkes toa te kiekn. Doar trökn zee zik niks van an. Skielik tufn zee duurt Gelderse hen op Annem an. Vlak vuur disse stad meusn zee stille hoaldn en kreegn zee nen oponthoald duur nen optocht. n Belgisch cirkus heuld ne parade um andacht te trekn vuur t optreadn in de grote teant in de stad. Der leupn ok wat olifaantn in n optocht met en doo den grootn karrevaan efkes meus stille hoaldn, skufeln een van de deers wat oet de zied en raakn n "Kabine-rolller", Nen fleenkn dök in t boawnstel was t gevolg en duur nen houw met zienn slurf wör t pleksieglaazn dekske zwokt en knakt en kreeg nen grootn berst. Nen keerl den biet cirkus huurn, kwam meteen rap tooloopn um te kiekn wat ‘r gengs was en doo hee den berst en den dök zag, zear e teagn Hemman, asdat den nich bange hoovn te wean dat hee disse skaa zölf zol mötn betaaln. t Cirkus was teagn zukke ongelukn wied-oet verzekerd en hee gaf m avust doezend geuldn baar geald en n naamkaartje waar at Hemman bod zal könn doon at ‘r nog meer onkostn warn, Hemman har nichterum wa döanig de pee in en hee besleut met t goodvindn van ziene vrouw um mer wier opt hoes an te gaan.
t Slimste zol toch nog wa oonderwegns wierumme gebuurn.


18 maart Cyrillus van Jeruzalem.
Het wordt bewolkt maar droog in Enschede. Morgenmiddag stijgt de temperatuur tot 7 °C.
Veur de olde luu hef `t ende van maert,
altied `n extraatje in de staert.

Heurt non de hoonder kraosken,
Dat gif eier met de Paosken!

Gebruikersavatar
enschedeinansichten
Member
Member
Berichten: 3600
Lid geworden op: do jan 08, 2009 9:24 pm
Locatie: Enschede
Contacteer:

Re: Spreek je dialect

#3983 Bericht door enschedeinansichten » do mar 18, 2021 8:17 pm

cabin roller.JPG
cabin roller.JPG (96.05 KiB) 1035 keer bekeken
Schat iedereen op waarde maar laat daarbij wel iedereen in zijn waarde.

hans
Member
Member
Berichten: 2513
Lid geworden op: ma sep 24, 2012 11:45 pm

Re: Spreek je dialect

#3984 Bericht door hans » do mar 18, 2021 8:21 pm

da,s n engelsen...

Gebruikersavatar
enschedeinansichten
Member
Member
Berichten: 3600
Lid geworden op: do jan 08, 2009 9:24 pm
Locatie: Enschede
Contacteer:

Re: Spreek je dialect

#3985 Bericht door enschedeinansichten » do mar 18, 2021 9:45 pm

Zit het stuur aan de andere kant ? :?
Schat iedereen op waarde maar laat daarbij wel iedereen in zijn waarde.

Gebruikersavatar
GerritHondelink
Member
Member
Berichten: 3070
Lid geworden op: do feb 13, 2014 11:00 pm

Re: Spreek je dialect

#3986 Bericht door GerritHondelink » vr mar 19, 2021 8:07 am

Roet ruit.
Deur de roetn naor boetn kiekn. Door de ruiten naar buiten kijken.
’t Vrös had de bloomn zit op de roetn. Het vriest best de ijsbloemen staan op de ruiten.
Hee hef zikzölf de roetn ingooit. Hij heeft voor zich zelf de boel bedorven.


'N ONGELUKKIG VUURVAL IN N ACHTERHOOK (3)
Noa korte tied begun t te spatn en eavn later goezn n reagn oet de locht oet. t Doern nich laank of t hemmelwater siepken duur n berst van t pleksie-glaazn dekske. Doarbie kreeg Hannoa alvedan nen fleenkn druppel liek in n snoetn in. Ok opt kleed dröpn t en zee har t kistn-tuug nog wa an, want dat doo’j toch a’j naar ne aandre stad hen goat. ‘k Wor heelmoal nat. t Lik mie better da’k der oet goa. Dan kan’k wa wieder met de busse!, reup zee Hemman too. Dat stund Hemman meer mager an, want ie meusn m nich te völ oawer zien Messerschmidtke lign te nostern. Meer bie ne bushalte heulde toch wa eavn stille en leut ziene vrouw der oet. Noe meus Hemman allenig met zien hertewich van n köarke op t hoes an riedn. In de nöagte van Reurl maakn de weg nen miezn skearpn dreai en leup e luk stik in de heugte. Net vuur Hemman oet wol nen Ford prebeern um nog lanks nen vrachtauto hen te komn, meer dat lukn nich al te best. n Sjaffuur har zik lilk verkekn op de ligging van de weg, zoo date wat harder meus riedn. Reukeloos kwam van de aandre kaante ne teankwaa van t melkfebriek, zoo dat ne slimme froontale botsing nich meer te verheendern was. Beade waa kwamn met nen fleenkn pleer dwers oawer de weg hen te stoan. Hemman kon bie dee botsing nog meer net noar de kaante hen dreain en zien weagnske in n bearm tot stilstaand brengn. Hee stapn oet um te zeen of e zik nog met ziene E.H.B.0. weetnskop van t febriek nuttig kon maakn. Meer de Ford zat mies in mekaander, nich um an te zeen. Hemman begreep nich good woar at zoo rap in ene keer dee plietsie, braandweer en zeeknautoos vandan kwamn. Zee begunn voort de slachtoffers zoo rap meuglik te verzörgn.


19 maart Jozef.
Het wordt morgen geleidelijk bewolkter maar het blijft droog in Enschede. Morgenmiddag stijgt de temperatuur tot 8 °C.
Een schone Sint Jozef geeft een goed jaar. Is het mooi en zonder vlagen, schuilt Sint Jozef nog veertien dagen.
Sint Joseph helder en klaar,
geeft licht een vruchtbaar jaar.
Als het helder is op Sint Jozefdag,
een goed jaar men verwachten mag.


Gebruikersavatar
enschedeinansichten
Member
Member
Berichten: 3600
Lid geworden op: do jan 08, 2009 9:24 pm
Locatie: Enschede
Contacteer:

Re: Spreek je dialect

#3987 Bericht door enschedeinansichten » vr mar 19, 2021 12:45 pm

Schat iedereen op waarde maar laat daarbij wel iedereen in zijn waarde.

Gebruikersavatar
GerritHondelink
Member
Member
Berichten: 3070
Lid geworden op: do feb 13, 2014 11:00 pm

Re: Spreek je dialect

#3988 Bericht door GerritHondelink » vr mar 19, 2021 1:07 pm

heel vrogger zat ’t kistentuug in de tuugkiste.

Gebruikersavatar
GerritHondelink
Member
Member
Berichten: 3070
Lid geworden op: do feb 13, 2014 11:00 pm

Re: Spreek je dialect

#3989 Bericht door GerritHondelink » za mar 20, 2021 7:39 am

Roet; zo zwat as roet.
A’j ’t roet oet de schossteen könt roekn, koomp ter reagn.
A’j vetkoln of hoalt van dennen stokkert krie’j völ roet in de piep
. Hout dat te nat is, draagt eveneens bij aan roet bij de schoorsteen.


'N ONGELUKKIG VUURVAL IN N ACHTERHOOK (4)
Duur de afzetting kon Hemman noe nich meer wieder, zoo dat e mer in n bearm bleef stoan. Een van de plietsies, den bliekboar van alns en nog wat meus inspekteern, kwam op Hemman of en vreug m, of meneer vaaks ok verwoondingn har metkregn, want zien weagnske har jums ok nen bestn tik opdoan. Hemman antwoordn date niks mankeern en dat dee skaa an zien autoke niks met dit ongeluk te maakn har; nen olifaant har zien weagnske luk indrukt en doarbie met n slurf op t dekske op houwd. n Deender was nen oaldn rot int vak en hee har zukke gevaln wa vaker metmaakt. Hee reageern bedrevn en vakkeundig met Aah juust!, oonderwiel at hee vuur zikzölf de diagnose steln: "shock!.". Hee slepn heanig an wier op en n eandke wiederop preut e efkes met n dokter van n G.G.D., woarbie hee disn an t verstaand bracht, dat geender nen man stund, den der wisse een hen waterdöskn har en den t dus mooi in n kop was slaagn. t Zal wa good wean as n dokter doar ees hen kiekn gung. Den man hef nen shock en zeg dat nen olifaant teagn zien autoke is oploopn. n Dokter kenn zukswat ok wa, reup een van de verplegers en zoo gung t allebear tegeliek op Hemman of.
n Dokter maakn zik bekeand en vreug of e eavn meug kiekn of hee ok gewoond was. Hemman verteln eer wat m was oawerkomn. n Dokter en n verpleger geleuvn m nich en in eenn greepn zeem vast en smeetn m vuur de groond. Vuurdat t slachtoffer nog kon reageern, wör der rap ne injektienoald in zienn aarm stökn en wör e medisch professioneel platspotn. Zee leutn ne bure brengn, learn Hemman, den geels boetn beul was, derop en traansperteern m op stop en stea naar t zeeknhoes hen. n Kabine-roller wör teagn t hoonderopvleegn duur ne kraanwaa vannen garaghoalder votslept. Disn hopn intlestn nog wa wat an disse slepperiej en reparatie te könn verdeenn.
Hannoa was netuurlik oonderwiel allaank noa ere busreize in t hoes komn. t Was toch wanen bestn zet hen doo zee besefn dat Hemman zik nog nich har loatn zeen. Zee begun zik te bangn date zonne lange tied votbleef. t Begun a tweeduuster te wordn en Hannoa meus nog efkes bie n bakker stoet haaln. Doar vleug zee dan ok op de rapveut hen. In n weenkel heurn zee van ne aandre vrouw dat ‘r bie Reurl n slim autoongeluk buurd was. Hannoa dach netuurlik meteen an Hemman. n Skrik sleug eer ealiks a in de been in. Wat fidderig besleut zee um efkes met de plietsie doargeender te beln en vreug toestemming gebroek te mögn maakn van n kuierdroad. De plietsie wus eer te verteln, dat ‘r wisse echt ne froontale anrieding was west, woarbie .ok n Messerschmidtke betrökn was. n Sjaffuur daarvan lag a int zeeknhoes in Wenterswiek. Groot paniek! Hannoa raakn kats op n biestern, zoodat n bakker eer beloavn dat hee met eer in zienn auto wal eavn naar Wenterswiek hen zal gaan. n Weenkel meus toch voort slötn wordn en dan hare wal eavn de tied.


20 maart Wulfram van Sens.
Op Sint Joachimsdag,
komt dikwijls vuur van pas.
As ne koekoek röp op 20 meert,
is dat veur de boer nen daalder weerd.

Gebruikersavatar
Arie
Member
Member
Berichten: 16018
Lid geworden op: di nov 27, 2007 4:31 pm
Locatie: Enschede

Re: Spreek je dialect

#3990 Bericht door Arie » za mar 20, 2021 3:07 pm

Zien! Finkers-film De Beentjes van Sint-Hildegard komt op tv
12 maart 2021
Martijn de Lange

De Beentjes van Sint Hildegard
Heb je de film De Beentjes van Sint-Hildegard vorig jaar gemist in de bioscoop? Of wil je de film gewoon graag nog eens zien? Dan heb je geluk! De Twentse film komt binnenkort op televisie.

Voor iedereen die de film graag (nog eens) wil zien, pak de agenda er maar bij. De Beentjes van Sint-Hildegard komt op Koningsdag op tv, dinsdag 27 april. De film is te zien om 20.35 uur bij Omroep Max op NPO 1.

De film trok meer dan 700.000 bezoekers in de bioscoop in het lastige jaar 2020, waarin de bioscoop soms maanden gesloten was of maar dertig bezoekers per zaal mocht toelaten. ‘De Beentjes’ werd uitgeroepen door de Kring van Nederlandse Filmjournalisten uitgeroepen tot beste Nederlandse film van 2020. Leuk weetje: een deel van de film is opgenomen in De Klokkenbelt in Almelo, vlak voordat dit verzorgingshuis werd omgebouwd tot zorgcomplex. Er wonen nu mensen met hersenletsel.

De Beentjes van Sint-Hildegard
De Beentjes van Sint-Hildegard is het bioscoopdebuut van Herman Finkers. Hij herschreef het – van oorsprong Tsjechische – scenario van deze tragikomische film. Het verhaal gaat over de veearts Jan (gespeeld door Herman Finkers). Hij is al 35 jaar getrouwd met Gedda (Johanna ter Steege). Gedda houdt zóveel van Jan dat hij het er nogal benauwd van krijgt.

Gedda ziet het huwelijk als een vorm van begeleid wonen. Als Jan bijvoorbeeld een glas van tafel wil pakken, is zij hem al voor. Daarnaast bepaalt ze zijn kleding, vriendschappen, vakanties en al hun andere bezigheden. In een poging meer ruimte te krijgen maakt Jan zulke rare sprongen dat hij zijn huwelijk letterlijk in een gesloten afdeling ziet veranderen.
bron: https://indebuurt.nl/almelo/nieuws/show ... -tv~95631/
De stadsfotograaf zonder grenzen

Gebruikersavatar
enschedeinansichten
Member
Member
Berichten: 3600
Lid geworden op: do jan 08, 2009 9:24 pm
Locatie: Enschede
Contacteer:

Re: Spreek je dialect

#3991 Bericht door enschedeinansichten » zo mar 21, 2021 12:56 am

Ik weet niet hoe dit verhaal afloopt maar hier heb ik wel wat bewijs.
Olifant.jpg
Olifant.jpg (49.51 KiB) 974 keer bekeken
Schat iedereen op waarde maar laat daarbij wel iedereen in zijn waarde.

Gebruikersavatar
GerritHondelink
Member
Member
Berichten: 3070
Lid geworden op: do feb 13, 2014 11:00 pm

Re: Spreek je dialect

#3992 Bericht door GerritHondelink » zo mar 21, 2021 8:27 am

Hatstikke mooi!!! prachtig.

Gebruikersavatar
GerritHondelink
Member
Member
Berichten: 3070
Lid geworden op: do feb 13, 2014 11:00 pm

Re: Spreek je dialect

#3993 Bericht door GerritHondelink » zo mar 21, 2021 9:08 am

Roet in nen board. Huiduitslag.


'N ONGELUKKIG VUURVAL IN N ACHTERHOOK (5)
Zo kwamn zee nog wa rap in Wenterswiek an. Int zeeknhoes wusn de leu Hannoa te verteln dat eer man a wier bie de bemorries begun te komn. Zee harn m wal eavn good votmaakt. Hannoa kön t verhaal bekrachtign asdat 'recht nen olifaant teagn eer weagnske was loopn en met n slurf op de kappe op har houwd. De dokters van t zeeknhoes harn allaank vaststeald asdat t slachtoffer der geels geneen op n löp har en ealiks heelndat niks mankeern. Doarum was der gin eankel bezwoar dat Hemman meteen met Hannoa en n bakker wier opt hoes op an gung.
Hiermet zal t verhaal oet wean, as der nog nich wat achteran kwam. De verzekering van n man den t ongeluk te doon har maakt, wol t votslepn van n kabine-roller nich betaaln, umdat dit köarke geels nich biet ongeluk betrökn was west en t zeeknfonds wol de kössingn van n zeeknauto en van t zeeknhoes nich vergoodn, umdat Hemman jums niks har had. En as disse kwestie rechtevoort nich verjoard is, bint ze nog aait an t disseln an wel at 'r verantwoordelik steald möt wordn.
Hemman heft Messerschmidtke nich heelmoal wier kloar kregn. Nen dök wör der wal oethaald, meer t pleksieglaazn dekske kön nich meer vervangn wordn. Noaderhaand is blekn dat 'r an t köarke völ meer kepot was as e eerst har dacht. Allerhaand dinger woaran den olifaant geels ginn skeuld har. Doarum hef Hemman met zien weagnske net zoovöl pech had as Slagman met de hoonderkuukn, van derteen op niks.

Eanske, Ben Frey.

Opmerking: ‘t gung um nich as Slagman met de hoonderkuukn: hee kwam vaste nich van derteen op niks. Betekenis: hij boerde niet achteruit.
Notities G.J.H. Dijkhuis: Slagman was een Twent die weinig succes had met het fokken van kippen.



21 maart Benedictus van Nursia. Benedictus schreef zijn regel, waaruit de aanbeveling Ora et Labora (= Bid en Werk) wereldberoemd is geworden. Zijn feest werd vroeger op 21 maart gevierd maar tegenwoordig op 11 juli.
Het blijft vandaag bewolkt maar droog in Enschede. Vanmiddag stijgt de temperatuur tot 8 °C.

Het begin van de lente is niet altijd rijst met krenten.

An Benedictus merkt men wal,
Of men haver zaei'jen zal.

Sint-Benedict, de wind uit noord, blaast zo nog zes weken voort.
Met zuidenwind op Sint Benooi, valt het weer in een goede plooi.

Zo koud als het met het begin van de lente is,
Zo koud is het met het begin van de zomer.

Schaarse lentebloei, honger voor de koei.

Gebruikersavatar
GerritHondelink
Member
Member
Berichten: 3070
Lid geworden op: do feb 13, 2014 11:00 pm

Re: Spreek je dialect

#3994 Bericht door GerritHondelink » ma mar 22, 2021 7:34 am

’n Nul is nen slappeling; ’n mens den gin mening hef. Iemand die nergens voor deugt; Geen ambities, Iemand die niets weet. Hij heeft niets te zeggen.


Wim
Op school, bie ons in de klas,
Zat Wim, die wal wat mager was
's Monn's en ok s'middags
Spöllen wielu vaak met Wim
In zien ietwat te wieden jas.
Hee had vake 't meeste plezeer
Met spöllen in 't spölkwarteer
Soms ging het 'm te hard
Hee was zo snel zo meu
Stond e bie 't hekke, effen apart.
Maor Wim bleef vaker vot
't Ging met 'm neet zo good
Op 'n monn bie ons in de klas
Vertellen onze meister
Dat Wim d'r neet meer was.
Onze Wim kwam ok nooit weer
Hee had no gien piene meer
Baoven de wolken, heel wied vot,
was Wim daar no op een plek
kon volop ravotten, veulen zich neet rot.
Buurt en familie an ’t graf
Wim 's zusje, biena van schole af,
Grip stevig heur mode r's hand
Met een betraond gezichte
tegen moder an, in 't vers gedolven zand.
An d'ander kante van 't graf
Stond, verdreetig onze klas
Töt de meister een seintje gaf
Zongen wee, dwars deur alle smart
"Veilig in Jezus armen, Veilig aan Jezus hart"

Oet de Moespot Hendrik Weenink Barchem.


22 maart. Lea van Rome.
Het wordt geleidelijk bewolkter maar het blijft droog in Enschede. Vanmiddag stijgt de temperatuur tot 8 °C.
Dee grote bonen wil etten,
mot meert niet vergaeten .

Gebruikersavatar
enschedeinansichten
Member
Member
Berichten: 3600
Lid geworden op: do jan 08, 2009 9:24 pm
Locatie: Enschede
Contacteer:

Re: Spreek je dialect

#3995 Bericht door enschedeinansichten » ma mar 22, 2021 9:52 pm

[youtube]https://youtu.be/MeD0N-flc90[/youtube]
Schat iedereen op waarde maar laat daarbij wel iedereen in zijn waarde.

Veteraan
Member
Member
Berichten: 4381
Lid geworden op: ma jan 02, 2012 10:10 am
Locatie: Enschede

Re: Spreek je dialect

#3996 Bericht door Veteraan » ma mar 22, 2021 10:43 pm

Goed gevonden, Willem. In welke kerk staat dit orgel?

Gebruikersavatar
enschedeinansichten
Member
Member
Berichten: 3600
Lid geworden op: do jan 08, 2009 9:24 pm
Locatie: Enschede
Contacteer:

Re: Spreek je dialect

#3997 Bericht door enschedeinansichten » ma mar 22, 2021 10:44 pm

Veteraan schreef:
ma mar 22, 2021 10:43 pm
Goed gevonden, Willem. In welke kerk staat dit orgel?
Dorpskerk Wijk aan Zee.
Schat iedereen op waarde maar laat daarbij wel iedereen in zijn waarde.

Veteraan
Member
Member
Berichten: 4381
Lid geworden op: ma jan 02, 2012 10:10 am
Locatie: Enschede

Re: Spreek je dialect

#3998 Bericht door Veteraan » ma mar 22, 2021 10:54 pm

enschedeinansichten schreef:
ma mar 22, 2021 10:44 pm
Veteraan schreef:
ma mar 22, 2021 10:43 pm
Goed gevonden, Willem. In welke kerk staat dit orgel?
Dorpskerk Wijk aan Zee.
:okay:

Gebruikersavatar
GerritHondelink
Member
Member
Berichten: 3070
Lid geworden op: do feb 13, 2014 11:00 pm

Re: Spreek je dialect

#3999 Bericht door GerritHondelink » di mar 23, 2021 8:51 am

Van nul en gener weerde. (Nog meender weerd as niks). Niets waard.
De nul benadrukt dat iets waardeloos is, helemaal niets voorstelt
Nul betekende vroeger nietig; gener=generlei betekent volstrekt geen.

Proemtabak (1)
Toen Columbus, viefhonderd jaar ledden, wierum kwam oet Amerika, har hee ok wat tebak bie zich; metkreggen van de Indianen doar. Dow d'r mear van dat grei kwam, stopten rieke leu, dee 't konden betalen, den tebak in hoalten piepen of later in zukke lange piepen met nen kleanen kop dee maakt was van klei. Nog wier later waren d'r leu dee op tebak gungen kauwen. Aanderen maalden den tebak fien en sneuven 't op in 'n nös. Dan hadden zee dat geklöat ok nich meer met dat anstekken; want striekhöltkes waren dow nog nich oetvunnen. (pas noa 1850) Veural boeren en visserleu proemden, umdat zee meestentieds boeten in weer en wind an 't weark waren en hear handen mossen broeken.
Dow den textiel opkwam mochen de leu in 't febriek ok nich mear roaken en doarum gungen ze proemen. Dat proemen mos ie wa können: 'n ni'j vuske tebak in 'n moond, efkes kauwen um wat an te vochten en dan de klamme proem achter de koes drukken met de tong. Dan, of en too, d'r met de kinnebak teggenan drukken um d'r wat sap oet te kriegen; veur 'n smak. As de proem te dröög wör, dan mos ie wier efkes kauwen en de proem noar de aandere kaant knooien. Kauw ie te völ, dan spi'j ie alles onder! In hoes wör d'r op 't braandholt spöjjen, nöast 't fenuus, of in'n kolenkit. Veural deur dee spi'jeumkes dee altied stik nöast 't fenuus zatten in dee tied.
Mien vaar har, dow hee zestig jaar wör, nog gen last van gaetkes in de taanden. Broen waren ziene taanden wa, mer de bacteriën en ander ongemak waren ammoal kepot gaan deur 't sap van de proem. Ie zollen können zeggen: ne proem achter de koes, haalt den tandarts oet hoes.


23 maart Turibius de Mogrovejo.
Het blijft vandaag bewolkt maar droog in 7508 (Enschede). Vanmiddag stijgt de temperatuur tot 12 °C.
De zon krijgt nu duidelijk meer kracht, de natuur komt weer tot leven.
Wanneer kan er gezaaid worden? Krijgen we wat warmere dagen of kan het nog koud worden?
Gaat het nog regenen en sneeuwen of blijft het droog? Allemaal vragen die voor de boer van vroeger van cruciaal belang zijn.

Gebruikersavatar
GerritHondelink
Member
Member
Berichten: 3070
Lid geworden op: do feb 13, 2014 11:00 pm

Re: Spreek je dialect

#4000 Bericht door GerritHondelink » wo mar 24, 2021 9:27 am

Veur nul an de waand zitten. Er voor spek en bonen bij zitten.
Den mag veur spek en boonn met doon. Die wordt niet serieus genomen. Oorspronkelijk betekende voor spek en bonen dat je werkte zonder er geld mee te verdienen. Je kreeg alleen spek en bonen (een stevige maaltijd) als beloning.
Maar werk voor spek en bonen telt niet als echte baan. Daarom betekent de uitdrukking zonder mee te tellen.

Toch mear eerst ne proem tebak, zea ’n boer en dan haal ik ’t peerd wa oet ’n graawn.
(Graawn = sloot).


Proemtebak (2).
As wie vrooger bie 't glinten oons de hand kepot hadden trökken an 't puntdraad, dan bekeek hee de wound secuur. As 't slim was, dan kauwde hee vlug efkes en spui'j dan ne straal in de woond um te desinfecteren. Van zeert gung oe de haand vanzölf dicht. Har ie ok genne lap neudig. Later kwam den broenen jodium in 'n winkel; veur 't ontsmetten. Dat zat in zukke kleane glazen buisjes in zunnen bakelieten holder. Dat spul beet nog slimmer en het kostten nog geald too.
Op weg noar school in Olnzel, in de vieftiger joaren, hung d'r bie strakke teegenwind altied ne hele kloch jongs oet De Lutt achter den Solex van ter Doest. Mangs wa nen stet van tien man. Bie tied en wiel spoj den kearl proemensap links en rechts oawer ziene scholder. As ie dan veuran fietsten kreeg ie de volle laag in de ogen. Van pien gungen oe dan de rooie ogen vanzölf dicht en mossen ie rap achter an den stet goan hangen. Ie vreugen d'r gen tweede moal um.
Van mien vaar heb ik nooit vernömmen of hee zien proemgedrag hef anpast dow hee noar 't bal gung bie café Bos an de Oatmöskestroat in Olnzel. Umdat hee de proem allenig oet zienen moond dee as hee mos kauwen bie 't etten, waren wie naa beni'jd hoe dat gung bie den umgank met vrouwleu. D'r waren mer twee möglijkheden: of ie holdt de proem achter de koes, of, ie nemt de proem efkes in de haand as ie 't wichtke 'n kuske gewt. Tiggen dat leste har de pestoor noe wier bezwaar. Doarum nem ik an dat de proem bleef waar hee was.
Dezölfde pestoor oet De Lutt har ok verbödden um in de keark te proemen. Veur de laatkeark stunden de boeren altied nog efkes bie mekaar te kuieren. En ammoal ne friske proem achter de koes. As de klok begun te luun, dan nammen ze de proem oet 'n moond en as die nog te broeken was, dan wör dee op den richel legd veur 't raam van de Mariakapel. lederen boer har zo ziene vaste ster. Mangs lagen doar wa zes proemen. Ikzölf was as misdeener nog wa vaak in en um de keark te vinden. Een van de strek dee ik wa es oethaald heb, is het van ster verwisselen van de proemen. Ik heb nooit vroagd of zee het preuwd hebt, want um nen wappert an de oren zat ik nich verleagen.
In de j oaren dee kwammen wör het proemen ieder bod minder. Toen mien vaar bie den opvolger van Rot Dieks es vröag naar 'n päkske Kentuck, zear het joonk-ding achter de kas-la: "Moeten er nog vloeitjes bij, meneer?" Dow mearkte hee dat de tieden an 't veranderen waren. Het proemen gung har achteroet. Rechtervoort mag op 't weark, in 't hoes van de oalden van dagen, in 'n trein en voort ok in 't cafe, nich mear rookt wödden (zoas vrogger in 't febriek). Ik mean dat de echte kearls wier noar de proem zölt griepen. Wie wacht mer of. De honkballers bint a gangs.
Oet ,n Hoesbreef 2005 Johan Egberink (Lammertman) Oss.


24 maart Catharina van Vadstena.
Het wordt vandaag geleidelijk bewolkter maar het blijft droog in Enschede. Vanmiddag stijgt de temperatuur tot 14 °C
Märzen luft und Aprillenweend schaden manchem Mutterkeend.
Maartse lucht en aprilse wind,
schaden menig moederkind.
Boet’n wodt noe alns wier greun,
op’n balk’n wödt ’t heui beteun.

Plaats reactie