Groot-Roombeek is de naam voor een van de grootste binnenstedelijke VINEX-locaties van het land.
Het gebied ligt in Enschede-Noord en wordt gevormd door een aantal voormalige fabrieksterreinen en een deel van het rampgebied dat bij de vuurwerkramp van 13 mei 2000 werd verwoest.
De textielbedrijven die oorspronkelijk in de fabrieksgebouwen gevestigd waren gingen tijdens de textielcrisis failliet, hun plaats werd ingenomen door groothandels en kleine, vaak overlast veroorzakende bedrijfjes.
Doel is om behalve nieuw te bouwen ook het oude karakter van dit stadsdeel deels te bewaren.
Behalve met de overlast van de fabrieksterreinen werd de gemeente ook geconfronteerd met de sluipende verloedering van de naoorlogse wijken Deppenbroek en Mekkelholt, die tegen Roombeek aanliggen.
In het kader van een algemene opwaardering van Enschede-Noord werd besloten Roombeek een integraal onderdeel van Noord te maken.
De visie van de gemeente op de herinrichting van Roombeek was er op gericht het bijzondere karakter van het gebied te bewaren.
Enkele karakteristieke industriële gebouwen moesten bewaard blijven en het oude tracé van de spoorlijn naar Oldenzaal kon benut worden voor hoogwaardig openbaar vervoer (HOV).
De bedoeling was verder niet een dode woonwijk te creëren maar een stadsdeel waar ook gewerkt wordt.
Deze ideeën werden door stedenbouwkundige Riek Bakker uitgewerkt tot een ruimtelijke visie en later tot een stedenbouwkundig ontwerp.
Het plan voor de herinrichting is na de vuurwerkramp van 13 mei 2000 aangepast aan de nieuwe situatie.
Dit was noodzakelijk omdat de voormalige textielfabriek “Bamshoeve” die in de originele plannen zou worden bewaard als industrieel monument zodanig beschadigd was dat het gehele complex met uitzondering van het Balengebouw gesloopt moest worden.
Pi de Bruin van Architecten Cie heeft een nieuw stedenbouw plan gemaakt.
De oude spoorlijn naar Oldenzaal wordt de ruggengraat van die nieuwe wijk.
Hierover is de HOV-as naar Enschede-Noord gedacht.
Langs deze weg komt een hoge stedelijke wand aan de ene zijde en aan de andere zijde groene velden, de Bleken.
Alle deelgebieden krijgen een bebouwingsrand die zal aansluiten bij de rest van de wijk.
Binnen deze randen is er ruimte voor een eigen invulling van de gebieden.
Van de oorspronkelijke industriële gebouwen zal zoveel mogelijk bewaard blijven.
De verschillende deelgebieden
Het Roombeek is volgens de nieuwe plannen te verdelen in 10 deelgebieden:
|
Deelprojecten:
De Bleken
Grolsch-Terrein
Menko
Roomveldje
Schurinksweide
Talma |
Hieronder volgt een beschrijving van de verschillende deelgebieden.
De tekst is ontleend aan het rapport "De Stad Voortgezet - Ontwikkelingsplan Roombeek".
Enkele deelgebieden hebben al uitgewerkte plannen of zijn zelfs al deels ingevuld, namelijk Deurningerstraat West, Talma, Roomveldje, Grolsch-Terrein, Menko, Schurinksweide, Bamshoeve en De Bleken.
|
|
Deurningerstraat West
Het plangebied Deurningerstraat West wordt gevormd door de twee bouwblokken ten noorden en zuiden van de Walhofstraat.
Bij deze gesloten bouwblokken zal de nieuwbouw grotendeels bestaan uit individueel geschakelde woningen en korte rijtjes tussen de bestaande woonbebouwing.
In het binnengebied van het zuidelijk bouwblok zullen enkele nieuwe bouwblokjes worden toegevoegd.
Daar is tevens ruimte gereserveerd voor een groen pleintje.
Aangezien de nieuwbouw op de kruising Walhofstraat-Deurningerstraat gelegen is in de zichtas van de Roomweg zal hier extra aandacht naar uitgaan.
De bebouwing vormt hier een stedenbouwkundige |
 |
|
verbijzondering in het bouwblok.
De bebouwing aan de zuidrand langs de Boddenkampsingel zal gezien de prominente ligging aan de singels verbijzonderd worden met een appartementengebouw van maximaal vier bouwlagen.
|
|
Het Talma
Het Talma ligt tussen de Roomweg, Deurningerstraat, Lasondersingel en de Lasonderbleek.
Het oorspronkelijke buurtje Kroedhöfte had een tuindorpachtig karakter, die men tracht bij de wederopbouwplannen terug te halen.
Door ook de overzijde van de Renbaanstraat bij de plannen te betrekken, komt er in het hele binnengebied een samenhangend geheel tot stand.
De bebouwing langs buitenranden zal een meer stedelijk karakter krijgen.
Langs de Lasondersingel zijn de bestaande woningen gerenoveerd en zullen zodoende als historisch element aan de vroegere tuindorpsfeer herinneren.
Het vroegere Kroedhöfte had een centrale openbare ruimte: het Talmaplein.
Een belangrijk uitgangspunt bij de herontwikkeling van het deelplan is de |
 |
|
terugkeer van een openbare ruimte die als ontmoetingsplek kan dienen voor de bewoners.
Door Het Talma te voorzien van twee wigvormige openbare pleintjes wordt hierin voorzien.
|
|
Roomveldje
Het Roomveldje werd gewaardeerd als een buurt met een duidelijk herkenbare identiteit, een wijk met een eigen sfeer.
Er is daarom voor gekozen het tuindorpkarakter van het Roomveldje terug te brengen.
In de traditie van het oude ontwerp is er daarom voor zorg gedragen dat ook in het nieuwe Roomveldje er een samenhang tot stand wordt gebracht tussen landschap, stedenbouw en het woningontwerp.
Uitgangspunt is dat het stratenpatroon wordt gehandhaafd.
De maat, verhouding en compositie van de bouwmassa van de woningen zal op het stratenpatroon worden afgestemd.
Het woningblokje aan de noordzijde van het Nachtegaalplein, hoek Merelstraat, wordt tezamen met het pleintje gerestaureerd, en zal zo de reikwijdte van de vuurwerkramp weergeven.
Aan het pleintje zal een recreatiepaviljoen voor senioren komen dat |
 |
|
direct bereikbaar is vanuit het appartementenblok aan de Roomweg.
Langs de Stroinksbleekweg, de Van Damstraat en de Nieuwluststraat zal de bebouwing bestaan uit woningen van 2 of 3 bouwlageneen met de mogelijkheid om werkruimten te creëren op de begane grond.
|
|
Grolsch-terrein
Om de gewenste bedrijvenconcentraties in Roombeek te kunnen realiseren binnen een hoogwaardig stadsmilieu is er voor gekozen de nieuwe bedrijvenconcentratie op het Grolsch-terrein te omzoomen met een ring van woningbouw.
Aan de Roomweg komen appartementen in 4 lagen met daaronder winkelsvoorzieningen.
De bedrijvenconcentratie zal hierdoor in het straatbeeld niet of nauwelijks opvallen.
Het bouwblok rondom het bedrijfsterrein kent slechts 1 opening ter plaatse van de Beekstraat om zodoende het binnenterrein te bereiken. |
 |
|
Menko
De buitenrand van dit deelplan zal door wisselende woningtypen met verschillende bebouwingshoogten en rooilijnen een gevarieerd beeld opleveren.
De bebouwing langs de Stroinksbleek maakt deel uit van de samenhangende stedelijke wand langs de drie bleken (de ruggengraat).
Deze wand van aaneengesloten bebouwing zal bestaan uit luxe herenhuizen, afgewisseld met kleine appartementenblokjes met een begane grond niveau dat circa 1 meter boven maaiveld ligt.
Het Voorzieningencluster zal een integraal onderdeel vormen van deze wandbebouwing.
De rest van het binnengebied van Menko wordt ingenomen door traditionele eenvoormige twee-onder-een-kappers.
Een prominente plek is weggelegd voor het Menko-gebouw en het Menko watertorengebouw. |
 |
|
Schurinksweide
Dit kleine wigvormige gebied wordt omsloten door de Roomweg, de Schurinksweg en de Schurinksdwarsweg.
Het binnenterrein bestaat uit een besloten, groen binnenmilieu, met ruimte voor een speelgelegenheid voor jonge kinderen.
De randen worden gevormd door een variatie aan woningtypes.
De westpunt van het plangebied raakt het kruispunt van de Roomweg en de Bleken (de zessprong) en zal samen met het voorzieningencluster en het Balengebouw deze knoop stedenbouwkundig markeren.
Dit hoekgebouw zal in bouwhoogte en volume groter zijn ten opzichte van de rest van de woonbebouwing in het plangebied. |
|
|
Bamshoeve
Bamshoeve biedt als grootste bouwblok van Roombeek de beste mogelijkheden om een ruim opgezet stadsmilieu te creëren.
De Bamshoeve zal in woningtypologie sterk aansluiten op het nabij gelegen luxe woonwerkmilieu langs de Lasondersingel en in Zeggelt en de sfeer ademen van een bijzonder villaparkmilieu.
Het binnengebied wordt ontsloten via een slingerende rondweg, waarlangs op afwisselende wijze vrijstaande villa’s op grote kavels zijn gesitueerd.
Het belangrijkste structurerende element in Bamshoeve vormt de zogenaamde Cultuuras, die diagonaal het plangebied doorsnijdt.
Deze monumentale laan tussen de Blijdensteinlaan en de Roomweg zal een bijzondere langzaamverkeersroute gaan vormen die het Rijksmuseum Twenthe verbindt met de nieuwe musea van Roombeek in de Bleken. |
 |
|
Het Voortman
Dit wigvormige gebied wordt omsloten door de Voortsweg, Hulsmaatstraat en de Lonnekerbleek.
De bebouwing langs de Lonnekerbleek maakt deel uit van de samenhangende stedelijke wand langs de drie bleken (de ruggengraat).
Deze wand van aaneengesloten bebouwing zal bestaan uit luxe herenhuizen, afgewisseld met kleine appartementenblokjes met een begane grond niveau dat circa 1 meter boven maaiveld ligt.
Het binnengebied biedt plaats aan enkele patiowoningen en een speelplaats voor kinderen. |
 |
|
Het Vrijdag
Om de gewenste bedrijvenconcentraties in Roombeek te kunnen realiseren binnen een hoogwaardig stadsmilieu is er voor gekozen de bedrijvenconcentratie op Het Vrijdag, evenals bij het Grolsch-terrein, te omzoomen met een ring van woningbouw.
De bedrijvenconcentratie zal hierdoor in het straatbeeld niet of nauwelijks opvallen.
De woningbouw zal op slechts twee plekken onderbroken worden voor de ontsluiting van het verkeer naar het bedrijfsterrein: één vanaf de Lijsterstraat en één aan de Hulsmaatstraat.
De woningbebouwing aan de zijde van de Lonnerbleek zal bestaan uit een combinatie van rijtjes van maximaal drie (incidenteel vier) grondgebonden woningen, zodat een min of meer gesloten wand ontstaat.
Langs de Lijsterstraat en |
 |
|
de Stroinksbleekweg zal een variatie aan woningtypes komen.
Aan de Hulsmaatstraat zal de bestaande dubbele villa gehandhaafd blijven en worden opgenomen in de randbebouwing.
|
|
De Bleken
De bebouwing in en rond de drie Bleken is ruimtelijk en functioneel van grote betekenis voor de inrichting en uitstraling van de Bleken.
De concentratie aan bebouwing van Tetem langs de Hulsmaatstraat, het Rozendaalcomplex ten noorden en het MAC ten zuiden van de Roomweg, zorgt ervoor dat er ruimtelijk drie groene ‘kamers’ in de openbare ruimte zijn te onderscheiden.
Van de drie bleken heeft de Stroinksbleek (midden) door de industriële bebouwing het meest stedelijke karakter.
Het Tetemcomplex bestaat uit vier gebouwen, waaronder twee oude bedrijfsgebouwen die herbestemd worden als kantoor en bedrijfsverzamelgebouw.
De herinneringen aan het “industriële landschap” wordt bewaard door het portiershuisje en de schoorsteen in de planontwikkeling mee te nemen.
Door sloop ontstaat er ruimte voor nieuwbouw langs de Hulsmaatstraat en op de hoek |
 |
Hulsmaatstraat-Stroinksbleekweg.
Het Rozendaalcomplex zal aan de zuidzijde de Stroinksbleek begrenzen.
Bij de herbestemming van het Rozendaal zal het ruige, industriële in- en exterieur zoveel mogelijk worden behouden.
Het MAC dat zijn plek krijgt aan de zuidzijde van de Roomweg tegenover Rozendaal, heeft een open structuur met een gezicht naar alle zijden.
Het gebouw biedt een zekere mate van transparantie naar de Bleken en heeft een variërende bouwhoogte die past bij de aangrenzende omgeving.
Aan de Tollensstraat en tegenover de woningen aan de Lasonderbleek zijn twee à drie bouwlagen passend, aan de Roomweg zijn vier of meer bouwlagen mogelijk, eventueel gecompleteerd met een bijzonder hoogteaccent.
|
